Domy i mieszkania energooszczędne - czyli jakie?

Pozwala ograniczyć zużycie energii, zminimalizować straty ciepła, zmniejszyć koszty eksploatacji, a także – samego nabycia mieszkania czy domu. Czym w istocie jest budownictwo energooszczędne?

Energooszczędny i pasywny – nie tylko z nazwy!

W pierwszym kwartale 2013 roku ruszą dopłaty Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla nabywców zainteresowanych mieszkaniem w budynkach o niskim zużyciu energii. O dofinansowanie mogą ubiegać się osoby fizyczne planujące budowę domu lub zakup lokum - domu lub mieszkania energooszczędnego od dewelopera. Przed podjęciem ostatecznej decyzji o kredycie hipotecznym z rzeczoną dopłatą warto jednak sprawdzić - co dla nabywcy oznacza fakt, że jego przyszły dom będzie energooszczędny? I czym właściwie różni się od pasywnego?

Dom energooszczędny to budynek, który poprzez zastosowane rozwiązania projektowe i techniczne może być eksploatowany przy mniejszym, niż w przypadku tradycyjnego budownictwa, zużyciu energii - zwłaszcza termicznej - przeznaczonej do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Jednocześnie dom taki jest tańszy w eksploatacji, przyjazny dla człowieka i środowiska. W domach energooszczędnych zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania (EUco) wynosi ≤ 40kWh/(m2rok) – budynki w standardzie NF40.

W domach pasywnych zapotrzebowanie na energię do ogrzewania jest mniejsze niż w tradycyjnych budynkach wznoszonych według obowiązujących norm oraz w budynkach energooszczędnych – wynosi tylko 15kWh/(m2rok) – standard NF15.

Uzyskanie standardu NF40 (dla domu energooszczędnego) lub NF15 (dla domu pasywnego) zmusza inwestorów do wprowadzenia kompleksowych zmian w wymaganiach dotyczących izolacyjność cieplnej przegród zewnętrznych, rodzaju systemu wentylacji oraz szczelności powietrznej domu. W jaki sposób można to osiągnąć?

Odpowiednia izolacja termiczna

Jednym z najistotniejszych elementów jest odpowiednia izolacja termiczna budynku i ograniczanie strat ciepła. W przypadku budynków jednorodzinnych największy udział w stratach ciepła mają okna zewnętrzne, wentylacja, ściany zewnętrzne i dach. Konieczna jest izolacja cieplna okien, drzwi balkonowych i zewnętrznych, ścian, dachów, stropów, stropodachów oraz podłóg na gruncie. Oznacza to również, że dom taki powinien mieć zwartą bryłę, wykształconą w sposób eliminujący mostki termiczne. Mostki takie w oczywisty sposób prowadzą do zwiększenia strat ciepła, wilgocenia wnętrz, a w efekcie powstawania pleśni. Dzięki odpowiednio zaprojektowanej bryle i odpowiednim dociepleniu budynku współczynnik przenikania ciepła w najmniej korzystnym miejscu ściany zewnętrznej może wynieść nawet ok. 0,07 W/m2K. Im bardziej zwarta bryła budynku, bez dużej ilości lukarn, wykuszy i balkonów tym również łatwiejszy etap wykonawczy i mniejsze koszty budowy.

Materiał budowlany – niższy koszt budowy

Nie bez znaczenia jest także materiał, z jakiego dom jest wykonany. Coraz częściej wykorzystuje się w tym celu beton komórkowy, cegła silikatowa, technologie szkieletowe, elementy prefabrykowane np. spieniony polistyren, tzw. Neopor®, który pozwala na rezygnacje z typowych materiałów budowlanych – cegły i betonu. Materiał ten posiada doskonałe parametry termiczne i umożliwia w łatwy i tani sposób osiągnięcie standardów domu pasywnego. Jednym słowem - powstają dziś technologie, które pozwalają wznosić domy spełniające standardy energooszczędności znacznie niższymi nakładami. Dzięki temu energooszczędny, ponad stumetrowy dom można postawić już w cenie 50 metrowego mieszkania w centrum miasta.

Rozwiązania dla energooszczędnych

Inwestorzy, którym zależy na uzyskaniu jak najmniejszego poziomu zużywania energii w trakcie eksploatacji domu lub mieszkania stosują szereg innowacyjnych rozwiązań technologicznych - najczęściej rekuperatory, kolektory słoneczne czy pompy ciepła. Te tzw. zielone źródła energii pozwalają im zużywać ok. 70 proc. mniej energii niż w domach budowanych w technologii tradycyjnej.

Pompy ciepła to urządzenia, które umożliwiają ogrzewanie pomieszczeń i wody przy wykorzystaniu ciepła pobranego z otoczenia - z gruntu, wody lub powietrza. Dzięki takiej pompie, w sposób ekonomiczny wytwarzają ciepło. Urządzenie nadaje się zarówno do obiektów nowych, jak i modernizowanych, ponieważ można je bez przeszkód łączyć z istniejącymi już systemami grzewczymi.

Pompa ciepła powietrze-woda

Uzyskanie standardu domu energooszczędnego lub pasywnego będzie wymagało również ograniczenia zapotrzebowania na energię potrzebną do ogrzania nawiewanego powietrza zewnętrznego. W domach o niższym zużyciu energii zastępuje się więc wentylację grawitacyjną - wentylacją mechaniczną nawiewno - wywiewną. System taki składa się z dwóch wentylatorów - nawiewnego i wywiewnego. Powietrze zewnętrzne dostaje się do środka głównym kanałem wentylacyjnym, a mniejsze przewody rozprowadzają powietrze do poszczególnych pomieszczeń. Powietrze zużyte usuwane jest kanałem zbiorczym, który znajduje się na zewnątrz budynku.

W systemach wentylacyjnych stosuje się rekuperatory, czyli instalacje umożliwiające odzyskiwanie ciepła z powietrza wywiewanego na zewnątrz budynku oraz ciągłą wymianę powietrza – co niesie za sobą kolejne plusy. System wentylacji mechanicznej z rekuperacją powietrza współpracującego z pompą ciepła typu powietrze – woda zapewnia nie tylko ekonomiczne ogrzewanie zimą, ale również komfortowe chłodzenie pomieszczeń latem. Taka wentylacja zapewnia doskonały mikroklimat wnętrz bez względu na warunki atmosferyczne - dzięki filtracji powietrza uwalnia mieszkańców od wszelkich alergenów.

System rekuperacji w domach energooszczednych

Rozwiązania te zapewniają duże oszczędności w późniejszej eksploatacji budynku.

Właściwe usytuowanie budynku i pomieszczeń

Mniejsze zużycie energii jest możliwe z uwagi na zastosowane odpowiednich rozwiązań projektowych i technicznych. Bardzo ważne jest więc odpowiednie usytuowanie budynku i pomieszczeń. Chodzi tutaj o właściwe zorientowanie nieruchomości względem stron świata, odpowiednie rozmieszczenie pomieszczeń wewnątrz budynku, ich wysokość oraz zastosowanie określonego rodzaju okien. Pomieszczenia, takie jak spiżarnia, garderoba czy łazienka powinny znaleźć się po stronie północnej, natomiast sypialnia czy jadalnia - po stronie południowej. Po stronie nasłonecznionej warto zastosować duże okna, co pozwoli zminimalizować straty ciepła, po stronie północnej - mniejsze. Ważne jest także, aby wnętrza nie były zbyt wysokie, gdyż każdy centymetr w oczywisty sposób zwiększa zapotrzebowanie pomieszczenia na ciepło.

Chociaż wymagania dotyczące rozkładu pomieszczeń nie mają bezpośredniego wpływu na zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania budynku (poza wymaganiami dotyczącymi architektury) mogą jednak przyczynić się do zmniejszenia kosztów jego użytkowania i podwyższenia komfortu – tak w domach jednorodzinnych, jak i w budynkach wielorodzinnych.

Mniejszy koszt budowy, zakupu i utrzymania

Dopłaty do budownictwa energooszczędnego sprawią, że domy i mieszkania staną się tańsze w budowie i zakupie, a przez to bardziej popularne wśród Nabywców. Domy tanie w zakupie i budowie, oszczędzające energię, a co za tym idzie i pieniądze, to odpowiednie rozwiązanie dla osób, którym zależy na wysokim komforcie, niższych kosztach eksploatacji oraz ochronie środowiska!